Bij de schrijver thuis

Chroom Digitaal Columns, februari 2004

door Bert van Weenen

Veel opzienbarends verschijnt er doorgaans niet in de Nederlandse literatuur. Maar nu ligt er, zo zag ik, voor een luttel bedrag een voorpublicatie uit Sybren Polets driedelige schrijversdagboek in de winkel, getiteld 'Een geschreven leven'.

In zo'n twintig bladzijden geeft Polet ons een indruk van zijn werk als dichter en romanschrijver. Uitermate boeiend, en prachtig geschreven: net als de dagboeken van C. Buddingh', maar dan inhoudelijk veel interessanter. Tijdens het lezen is het net alsof je bij Polet thuis bent en luistert naar een openhartig verhaal van een bevriend iemand. Dit is, zoals Polet zelf aangeeft, "een heel persoonlijke literatuur".

Breekwater

Opmerkingen over de stad Amsterdam als inspiratiebron en het schrijven als denkproces wisselt Polet af met reflecties op eigen werk. Bijvoorbeeld over zijn debuutroman 'Breekwater' uit 1961:

"de werkelijkheid en onwerkelijkheid van het bewustzijn, als literatuur, en omgekeerd, literatuur als (de) werkelijkheid. Alles wat in het boek gebeurt vindt op hetzelfde realiteitsniveau plaats: dromen, fantasieën, beschrijvingen, herinneringen (van herinneringen), binnenpraat en buitenpraat; de heer Breekwater sterft tweemaal en leeft gewoon verder, laat zich aansporen tot een realistisch aandoende gedroomde inbraak in zijn eigen kantoor, is aanwezig in een door een andere romanfiguur verteld verhaal enzovoort. Zo werkt ons bewustzijn ook in het dagelijks leven en ikzelf heb 'Breekwater', evenals mijn andere boeken, altijd als 'realistisch' ervaren."

De tekst die al schrijvend ontstaat, is voor deze auteur – en die opvatting deel ik volledig – een organisch iets, in de terminologie van Polet zelf: "een huis van bioplasma".

"Wat ik schrijf ís mijn leven," merkt Sybren Polet op ter verdediging van zijn activiteiten als autobiografisch auteur. De literatuur is zijn "echte leven".

Hoog tijd voor mij om 'Breekwater' nu eindelijk eens een keer te gaan lezen. En natuurlijk Polets "autodiagrafie" zelf, wanneer die in de loop van 2004 bij Uitgeverij Wereldbibliotheek verschijnt.

Leerdam, 22 februari 2004