|
|
 |
| Weblog | Proza | Poëzie | Columns | Audio | Zoeken |
|
"Bijbelse inspiratie is weer een monopolie van rechts"Interview met Jan de BasChroom Digitaal Proza, maart 2002 door Christian Jongeneel [info] Ooit, in 1991, belde Jan de Bas naar het secretariaat van de EVP. Hij wilde lid worden. Dat werd hem echter afgeraden, want de partij stond op het punt opgeheven te worden. De Bas werd later lid van GroenLinks, maar zijn hart bleef uitgaan naar de EVP. Die fascinatie leidde tot een proefschrift over het korte bestaan van de Evangelische Volkspartij.
Op de foto: Jan de Bas (links) en Bert van Weenen in Watou "Ik kom oorspronkelijk uit de orthodoxe hoek," vertelt De Bas. "Daar bestaat een traditie van veel reflectie op de politiek vanuit de religie. Ik zocht ook zoiets, maar dan met een progressieve inslag. Die dacht ik in de EVP gevonden te hebben, maar door de opheffing moest ik opnieuw op zoek." De Bas, van huis uit historicus, wilde ook graag promoveren. Eén en één waren gauw opgeteld: het werd een proefschrift over de geschiedenis van de EVP. "Het onderwerp paste helemaal bij mijn levensstijl," zegt De Bas. "Ik denk ook dat het heel moeilijk is zo'n boek te schrijven als je niet in die wereld zit." Vijf jaar lang werd De Bas deels vrijgesteld van zijn werk als docent aan de Ichthus pabo in Rotterdam om het onderzoek te verrichten. Hij zocht alle brochures en programma's van de EVP bij elkaar, nam vele honderden krantenknipsels door en sprak met zo'n twintig kopstukken uit de ter ziele gegane partij. In het Groningse Documentatiecentrum voor Politieke Partijen in Nederland vond hij onder meer schoenendozen met ongesorteerd materiaal uit het EVP-archief. De Bas: "Het viel me wel op dat als er precaire zaken op de agenda hadden gestaan de notulen vaak ontbraken. Kennelijk is het archief toch een beetje selectief overgedragen." TeleurstellingHet resultaat van het spitwerk is een lijvig boek, 'De muis die even brulde', waarin ook uitgebreid wordt ingegaan op de directe voorlopers van de EVP. Naast een vrij zakelijke geschiedschrijving bevat het boek een analyse van de standpunten van de EVP. "De coherentie daarin heb ik zelf moeten aanbrengen," constateert De Bas. De partij had de samenhang tussen de standpunten nooit expliciet op papier gezet. Uiteindelijk moest De Bas ook constateren dat de EVP niet helemaal de partij was die hij zich had voorgesteld: "De partij was teveel bezig met haar eigen voortbestaan. Ook de evangelische reflectie op de politiek bleek veel minder aanwezig dan ik had verwacht. Cathy Ubels zei ooit in een interview: wij doen niet aan theologie. Dat vond ik jammer." Ondanks de lichte teleurstelling over zijn studieobject is De Bas ervan overtuigd dat er een plaats was voor de EVP, net zoals er nu plaats is voor de Linker Wang: "Ik heb wel eens gedacht: als Bob Goudzwaard bereid was geweest lijsttrekker te worden, had dat een aantal zetels kunnen opleveren. En als er nu binnen de Linker Wang een sterke persoonlijkheid zou opstaan, zou de invloed ook kunnen toenemen. Nu is de beweging te onzichtbaar." "Misschien is het wel een beetje nostalgie van mij, hoor, maar ik denk dat evangelische inspiratie verdieping kan geven aan het politieke debat," vervolgt De Bas. "Daar kan een belangrijke appèlfunctie van uitgaan. Waarom citeert een GroenLinks kamerlid niet eens een keer uit de bijbel? Een groot deel van de GroenLinks-achterban heeft een kerkelijke achtergrond, maar bijbelse inspiratie is weer een monopolie van rechts geworden." De EVP in het kortDe Evangelische Volkspartij werd 1981 opgericht door een amalgaam van partijen, groepen en individuen die allemaal op enig moment in voorgaande jaren het CDA (of een van diens voorgangers) verlaten hadden. De gemeenschappelijke noemer: een kerkelijke achtergrond en een progressieve opstelling in de politiek. Dat laatste uitte zich met name in een scherp verzet tegen de komst van kruisraketten naar Nederland. Andere punten waarop de EVP zich profileerde waren een sabbatsjaar voor werknemers en de economie van het genoeg, geesteskind van econoom Bob Goudzwaard. Bij de Tweede-Kamerverkiezingen van 1981 haalde de EVP de kiesdrempel niet, maar een jaar later werd alsnog een zetel binnengesleept. Die werd ingenomen door Cathy Ubels. In 1986 verdween de partij weer uit het parlement. Daarmee was de neergang ingezet. Er was een gebrek aan kader en de partij-ideologie was niet ver genoeg uitgekristalliseerd om bindend te werken. Er was de nodige interne onenigheid over in te nemen standpunten. Na 1986 zocht de EVP toenadering tot andere linkse partijen, met name de PPR. Dat was een omslag, omdat de EVP tot op dat moment vooral poogde het CDA naar links te trekken. Toen PPR, CPN en PSP besloten op te gaan in GroenLinks, sloot de EVP zich daarbij aan, hoewel de invloed op programma en kieslijsten uitermate gering zou zijn. Het gevecht om binnen de nieuwe partij een eigen gezicht te houden, leidde uiteindelijk tot de oprichting van de Linker Wang. Dat was in 1991, hetzelfde jaar waarin de EVP zichzelf ophief.
|
|
Eerder gepubliceerd in De Linker Wang, november 1999; zie ook de website van Christian Jongeneel.
Uitgeverij J.H. Kok, Kampen 1999, ISBN 90-435-0090-9 Meer informatie op deze website:
Externe links:
Overige bronnen:
AD = Algemeen Dagblad |
|
|
|
|
|
Chroom Digitaal: online vraagbaak voor religieuze en christelijke literatuur |
