|
|
 |
| Weblog | Proza | Poëzie | Columns | Audio | Zoeken |
|
Suspense en horror in
|
|
"Goed dat ik nog niet wist van de Stille Oceaan en Amerika. Die horen bij elkaar. Groen voor het water, lichtbruin voor het land. Tik-tik met de aanwijsstok: meester Van Parswinkel wijst land en oceanen aan op de grote kaart die voor het schoolbord hangt. De rode stippen staan voor steden met prachtige droomnamen: San Francisco, Los Angeles, San Diego. Onder elkaar aan de kust, ook dat weet ik nog. Groen is het doodstille water van de Grote of Stille Oceaan. De wind gaat daarheen om uit te rusten." (uit: 'Steenkind', pp. 45-46) |
In zijn boeiende roman 'Waanzee' (1999) vertelt Robert Haasnoot het gruwelijke verhaal van de gekkenlogger van Katwijk (in het boek Zeewijk). 'Waanzee' heeft een documentaire inslag, en eenzelfde objectieve vertelstijl als Haasnoots goede, maar nog niet zo sterke debuutroman 'De kracht van het woud' (1997). In zijn nieuwe roman 'Steenkind' heeft Haasnoot voor een heel andere manier van vertellen gekozen. Nu vertelt een kind, Wouter Sandhof, over de gebeurtenissen rondom de verdwijning van zijn vader en moeder. Daarbij blijkt de ondergang van de joodse Jakob Bender, die vergast is in de Tweede Wereldoorlog, verstrekkende gevolgen te hebben. Na een strandwandeling keren de vader en moeder van Wouter en zijn oudere broer Stijn niet terug. Later spoelt het lijk van vader aan, maar moeder Sandhof blijft spoorloos. Het raadsel van hun dood (waarom zijn zij "ondergedoken" in zee?) beheerst het hele boek. Hier en daar neigt Wouters verhaal zelfs naar horror, als de volksverhalen over rondzwervende doden voor hem bijna tastbaar worden.
De religieuze wereld van Katwijk/Zeewijk is prominent aanwezig in 'Steenkind'. Na de verdwijning van hun ouders komen Wouter en Stijn onder de hoede van een tante die het bevindelijke geloof op allerlei manieren uitdraagt. Vanwege Wouters leesproblemen spreekt die tante zelfs hele stukken uit de Bijbel in op een bandrecorder. Met name het boek Job maakt grote indruk op Wouter. "Niet alles wat zij voorleest is even goed te begrijpen, maar de taal van de bijbel is zo mooi dat je je altijd wel iets kunt voorstellen bij wat je niet snapt," denkt Wouter op pagina 65/66. Hoewel de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog en de naweeën daarvan de plot van de roman bepalen, laat Haasnoot de bevindelijk-gereformeerde context nadrukkelijk meespelen. Op dit punt toont het boek verwantschap met de romans 'Het woeden der gehele wereld' en 'De nakomer' van Maarten 't Hart.
Uiteindelijk past het bevindelijke geloof in Gods ondoorgrondelijke Plan met de mens (p. 93) naadloos in Wouters magische beleving van de natuur. Bidden tot God staat voor Wouter op één lijn met geloven in de kracht van een gelukskiezel, offeren op een altaar in het bos of het extatische gevoel dat je krijgt als je een pad over zijn rug likt. Eens heeft zijn moeder hem verteld, dat zij gelooft dat Wouter dezelfde is als haar tweede, doodgeboren kindje, het "steenkind" (pp. 106-108). Voor Wouter sluit dat aan bij het idee van de eeuwige wederkeer: "Ik denk na over IJsbrand en zijn duizend levens. Dat alles zich herhaalt. Als bij een steenkind, alleen iets anders." (p. 102) Wouter heeft sterk het gevoel dat zijn moeder nog niet naar het andere leven is overgegaan. Waarna er in het derde deel van de roman een drietal verschijningen plaatsvinden, in het bos, in de kerk en tenslotte aan het strand.
'Steenkind' is een mysterieus verhaal, waarin de oergeschiedenis van Katwijk en omgeving een belangrijke rol speelt. Hollandse folklore bij zee en duin. Een toornige God ook, Wiens aanwezigheid blijkt uit de verwoestende kracht van de zee. 'Steenkind' combineert de knappe compositie van 'De kracht van het woud' met de religieus gekleurde emotie van 'Waanzee'. Maar Haasnoots derde roman imponeert vooral door de glasheldere taal (zie bijvoorbeeld het citaat over de Stille Oceaan bovenaan deze recensie) en de uitmuntende dialogen waarin geen woord te veel staat. 'Waanzee' was al een goed boek en zeker meer dan "een belofte". Met 'Steenkind' verdient Robert Haasnoot een plekje naast Maarten 't Hart ('De kroongetuige') en Jan Siebelink.
|
De Geus, Breda 2002, ISBN 90-445-0096-1 Meer informatie op deze website: Externe links:
Overige bronnen:
AD = Algemeen Dagblad |
|
|
|
|
|
Chroom Digitaal: online vraagbaak voor religieuze en christelijke literatuur |
