Een moeizaam kristallisatieproces

Over het ontstaan van 'Wederkomst'

Chroom Digitaal Proza, maart 2001

door Louis Krüger

In de zomer van 1994, op het eiland Elba, meldde het verhaal zich bij me. Het ontstond van het ene moment op het andere; toen het eenmaal op gang gekomen was, bleef het komen: een stroom van gedachten en beelden, alsof het verhaal uit een cocon was gebroken en de ineeneperste onderdelen zich moesten ontvouwen.

Binnen ongeveer twee uur had ik de hoofdlijnen en vrij veel detail. Andere elementen zijn later bijgekomen: de nacht van de geboorte, de vreemdeling, het bezoek van Jannes aan zijn zuster Greta, de Tempeliers, de rol van de multinationals in de ondergang van het Eiland. Ik wist dat het verhaal mij zou terugvoeren naar het rivierenlandschap van mijn jeugd. Van het eerste moment af wist ik ook dat het zich afspeelt tegen de achtergrond van Christus' wederkomst.

Vooral het wederkomst-element boeide mij. Ik was benieuwd hoe het zich zou ontvouwen en gestalte zou krijgen. Uiteindelijk was het een moeizaam kristallisatieproces: ieder woord moest op de goede plaats staan; iedere zin moest gewogen en nog eens gewogen worden.

In augustus 1995 ben ik aan de hand van de notities die ik tijdens de Elba-vakantie heb gemaakt, begonnen met schrijven. Er volgde meer dan een halfjaar van stilte – ik had te veel andere dingen aan mijn hoofd. In juli 1996 ben ik in Egmond-aan-Zee opnieuw aan de slag gegaan.

22 september 1999: de ruwe versie was af; het proces van herziening en herschrijven begon. "Writing is the art of rewriting." Sinds die tijd gistte en groeide de roman rustig door naar zijn eindvorm. Ik was huiverig om de laatste punt te zetten. Vooral het wederkomsttoneel had tijd nodig.

CLK-actieboek

In juni vorig jaar werd ik door het CLK benaderd. Of ik een verhaal in de maak had dat geschikt zou zijn als christelijk alternatief voor het boekenweekgeschenk. Dit zou namelijk goed aansluiten bij het thema van de boekenweek 2001: "Schrijven tussen twee culturen". En zou ik wat hebben, dan was er grote haast bij. Binnen een maand moest ik het gedeelte dat klaar was samen met een synopsis van de rest opsturen. Aangezien een boekenweekgeschenk van luttele omvang moet zijn, omdat het niet te veel mag kosten, moest ik rigoureus in de roman snijden, tot op het bot en tot bloedens toe.

De roman had nu al min of meer een definitieve titel. 'Jannes Hoop' heette het boek aanvankelijk, naar de hoofdpersoon. Op een keer, op bezoek in Zuid-Afrika, heb ik besloten het verhaal 'De Wederkomst' te noemen. In samenspraak met uitgever Arjen van Trigt werd het uiteindelijk kortweg 'Wederkomst'.

Na ontvangst van het volledige manuscript liet het CLK bij monde van Dirk Aangeenbrug weten: de roman is gewogen en niet gepast bevonden. De redenen waren mij niet helemaal duidelijk. Thematisch waarschijnlijk iets aan de zware kant. Ik kon de roman weer herstellen in zijn oorspronkelijke omvang.

Dat snijden en schaven had wel een heilzame werking, geloof ik. Alleen het broodnodige is gebleven. Ze hebben het afgewezen maar ik ben het CLK wel dankbaar: doordat ik door hen benaderd werd, moest ik de roman noodgedwongen in hoog tempo afmaken. Ook heeft de afwijzing mij aan het denken gezet over de vragen rond christelijke literatuur. Ben ik nog steeds mee bezig. Al is de roman af en verschenen.

Boekencentrum, Zoetermeer 2001, ISBN 90-239-9046-3

Kijk voor meer informatie op de Louis Krüger-pagina

Terug naar boven