Boeiend passiespel in Tegelen

Over 'Levend bewijs' (2005) van Wiel Kusters

Chroom Digitaal Poëzie, maart 2008

door Alfred Valstar

In het voorjaar, in de vasten- of veertigdagentijd, komt er weer aandacht voor kunstuitingen waarin stilgestaan wordt bij het lijden van Jezus. Zo kun je luisteren naar muziek van bijvoorbeeld Mahalia Jackson, Adrian Snell of klassieke componisten als Buxtehude, J.S. Bach, Goebaidulina, Penderecki en Pärt. Of je kunt gedichten gaan lezen van Eliot, Auden, Achterberg en Nijhoff.

Een ieder kiest het zijne, maar wat mensen ook kiezen, lezen of beluisteren, het zit in de lucht. Zelfs wanneer iemand het volkomen wenst te negeren, dan wordt hij nog door een aantal vrije dagen aan deze periode van Pasen herinnerd.

"Het zit in de lucht," zei ik. Het zit zelfs in de open lucht, de lucht van Tegelen welteverstaan. Daar praktiseert men al sinds tijden de vijfjaarlijkse traditie van de "passiespelen", een traditie die ook elders in Europa voorkomt. Je zou het een Matthäus-Passion zonder muziek kunnen noemen. Deze spelen volgen de lijn van de "Weg van het Lijden" die in de bijbel wordt geschetst. Maar – en dat is boeiend – voor deze spelen wordt aan toneelschrijvers gevraagd om een persoonlijke versie te maken, die dan weer kan worden opgevoerd. Zo houdt men de traditie actueel en spannend.

In 2005 werd de versie van dichter Wiel Kusters door Uitgeverij Querido in boekvorm uitgegeven. Zo kun je zelf het passieverhaal lezen dat Kusters voor Tegelen geschreven heeft. In het opus van Kusters valt ten eerste de actuele, hedendaagse toon op. Die brengt de gebeurtenissen dichtbij. Verder verwerkt hij prachtige gedichten in de tekst, waardoor bij het publiek en bij de lezer de indrukken en de herinneringen worden verhevigd.

Zo wordt het lijdensverhaal in toneelvorm opnieuw leesbaar, waarbij de dichter zich zowel bewust is van de traditie als van de tijd waarin de moderne lezer leeft. Met deze accenten in de aanslag is het lezen van 'Levend bewijs' evenzeer een belevenis als het aanschouwen ervan tijdens de passiespelen in Tegelen.

Deze boekbespreking verscheen eerder op Hyves.

Uitgeverij Querido, Amsterdam 2005, ISBN 90-214-7029-2

Terug naar boven