Auteur heeft wel belang bij exploitatie virtuele vitrine

Over auteursrechten en internet

Chroom Digitaal Proza, april 2001

door Bert van Weenen

Onbekendheid met het medium internet brengt auteurs soms op het idee dat anderen (uitgevers, redacties) grof geld verdienen aan het elektronisch hergebruik van hun artikelen, recensies of columns. PCM-directeur Jan Greven legt uit waarom dat niet klopt (Trouw, 28 december 2000). Herplaatsing van journalistieke teksten in digitale vorm op een website is bedoeld (a) als service aan de abonnees en (b) om belangstelling te kweken bij de generatie die met internet is opgegroeid.

Grevens pleidooi voor een minder geforceerde houding bij schrijvers en journalisten met betrekking tot internetpublicaties snijdt hout. De komende tien, twintig jaar zullen websites vooral marketinginstrumenten blijven, waar alleen maar geld bij moet. Ze fungeren als extra distributiekanaal voor actuele informatie over voorkeursonderwerpen (niche markets). Uitgevers kunnen zo'n kanaal uitstekend benutten voor communicatie met een jong publiek, te betalen uit het reclamebudget. De winst moet komen van de bijbehorende boeken, kranten en tijdschriften. Voor auteurs die hun brood verdienen met publicaties op papier, zijn deze internetactiviteiten te beschouwen als een soort free publicity, als gratis promotie van hun eigen merk of imago.

Wie weet gaan uitgevers er in de toekomst toe over om ruimte op populaire websites te verhuren. Als commerciële sites uitgroeien tot goed geoutilleerde digitale winkelcentra, zou dat helemaal niet zo'n vreemde ontwikkeling zijn. Iedere publicist zijn eigen virtuele vitrine.

Maar voorlopig valt er aan welke vorm van e-commerce dan ook bitter weinig te verdienen. En ook een eigen privé-site (homepage) is als je alle arbeidsuren en telefoonkosten meetelt, bepaald niet gratis. Wel is het zo dat een eigen site een pre heeft ten opzichte van een meer algemene site. Via de unieke naam van een website verandert de naam van een auteur namelijk in een commerciële merknaam, wat extra pr-mogelijkheden biedt.

Een voorbeeld: als www.mulisch.nl zo'n gave website is, dan is Mulisch ook als schrijver misschien wel de moeite waard. Naast auteursrechten zijn bij publiceren op internet dus ook zaken als marketing en PR in het geding. Iets waar een auteur zich tot het uiterste tegen kan verzetten, maar waar hij of zij ook van kan profiteren.

Eerder gepubliceerd in Trouw, 4 januari 2001

Terug naar boven