|
Samen lachen om Leviticus 23
Over 'Voor de duvel niet bang' (2002)
van Adrian Verbree
Chroom Digitaal Proza, juli 2002
door Bert van Weenen
Mance ter Andere verzamelde indertijd zijn columns in twee gave
bundels: 'Een zendeling voor Ederveen' (1990) en 'Zacht geblaat om ons
heen' (1994), die inmiddels trouwens te koop liggen in de ramsj. Ter
Andere had in zijn columns uit de opiniebladen Koers en Bij de Tijd
een levendige stijl en veel oog voor de natuur. Adrian Verbree sluit
daar met zijn gebundelde columns uit het Nederlands Dagblad bij aan.
Verbree is een schrijver met scherpe opmerkingsgave en een puntige
stijl. Net als bij Mance ter Andere kun je in zijn teksten regelmatig
verwijzingen aantreffen naar bijbels erfgoed, bijvoorbeeld: "De wind
onttrekt vreemde klanken aan de carrosserie; oertonen van vóór Jubals
tijd" (p. 27). Of: "We hebben samen een gesprek waarin we op een gegeven
moment samen lachen om Leviticus 23, waar de Here het bevel geeft: 'U
zult zeven dagen vrolijk zijn voor mijn aangezicht'." (42) En nog een
derde voorbeeld: "Het werd een prachtige intrededienst. De psalmen daverden
langs de gewelven. Het orgel met zijn magistrale pijpen leek een stuk
hemels geschut, dat saluutschoten loste voor de Almachtige." (62) Verbrees
schetsen spelen zich af in een modern gereformeerd milieu dat nergens
ongeloofwaardig wordt. Dat is zeker een grote verdienste van deze enthousiaste
auteur.
Kritische blik
Goed kijken betekent ook de nadelen van bepaalde ontwikkelingen zien.
Zo staan er in 'Voor de duvel niet bang' ook columns met kritiek op
de sing-ins van Elly en Rikkert en ander modern vermaak in de kerk waar
zelfs de Heer (!) om moet huilen. Verder bevat de bundel voornamelijk
gezellige verhaaltjes, doorspekt met grappige wendingen en de al genoemde
bijbelse referenties. Op sommige plekken geeft Verbree blijk van een
tikkeltje romantische bewondering van de natuur, al kun je die passages
natuurlijk ook ironisch lezen. Literaire kwaliteit blijkt uit columns
als In memoriam.
Verbrees eerste bundel is ingedeeld in vijf rubrieken. Zo staat in
het eerste gedeelte de kinderlijke belevingswereld centraal, in het
tweede huiselijke ellende (drank, scheiding, geestesziekte) en in het
derde het kerkelijke leven (gemeentezang, orgel, toekomst, enzovoorts).
In de laatste twee categorieën, 'De hof van Heden' en 'Heb medelijden',
ligt de focus op alledaagse taferelen als liefde, de natuur, vakantie,
moederdag, uit de Bijbel lezen aan tafel en Kerstfeest.
Elke column van Adrian Verbree heeft iets eigens, het is bij hem geen
schrijverstrucje dat achtendertig keer wordt herhaald. 'Voor de duvel
niet bang' smaakt naar meer. Ik kijk elke week uit naar de zaterdageditie
van het Nederlands Dagblad, met de nieuwe column van Verbree. Uitgeverij
De Vuurbaak mag van Verbrees debuutbundel wat mij betreft wel een serie
maken, elk jaar één!
|
