Weblog januari 2005

Chroom Digitaal Weblogarchief

door Bert van Weenen & Alfred Valstar

Petra Pronk in gesprek met Antoine Bodar
Robert Haasnoot: 'De heugling'
Bespreking van Liter 35

25 januari 2005 | BVW - Na een bundel gesprekken met mensen als Jan Siebelink, Rutger Kopland en Cees den Heijer heeft journaliste Petra Pronk nu een heel boek gereserveerd voor interviews met de rooms-katholieke priester Antoine Bodar. De titel van deze verzameling gesprekken is kortweg: 'Bodar'.

Pronks boek bevat veertien hoofdstukken met uitgewerkte gesprekken over diverse onderwerpen, zoals God, geloof, waarheid, geluk, liefde, schoonheid en oecumene. Zo hekelt Bodar onder andere het materialisme en hedonisme in de moderne samenleving en pleit hij voor een herstel van de centrale rol van het christelijk geloof in het leven van alledag. "Geloven in God is zeker geen vrijwaring voor de grote vragen van het leven," meent Bodar. "Maar het vormt wel een uitgangspunt van waaruit je met die vragen om kunt gaan." Waarna hij verwijst naar het gedicht 'Dagsluiting' van Gerard Reve.

Het boek 'Bodar' is heel geschikt voor een eerste kennismaking met de geloofswereld en ideeën van deze prominente rooms-katholiek. Een minpuntje is dat een biografie in jaartallen ontbreekt; nu moet de lezer het doen met een korte globale inleiding over de persoon van Bodar.

Bodars strenge profetenrol uit zijn optreden in de media wordt bij Petra Pronk genuanceerd door pastorale uitspraken. "Een leeuw op de preekstoel, een lam in de biechtstoel," merkt Bodar hierover op. Misschien wat minder vuur, maar wel meer inhoud.

Op deze manier draagt Bodar zijn steentje bij aan de verbetering van de beeldvorming van de kerk, iets waar hij in het slothoofdstuk van dit prettig te lezen boek ook zelf voor pleit.

Petra Pronk in gesprek met Jan Siebelink e.a.

18 januari 2005 | BVW - Robert Haasnoot publiceerde de afgelopen jaren bij uitgeverij De Geus drie romans: 'De kracht van het woud' (1997), Waanzee (1999) en Steenkind (2002). Binnenkort verschijnt zijn vierde boek: 'De heugling', opnieuw een roman waarin Zeewijk (Katwijk) een centrale plek heeft gekregen.

Als geen ander weet Haasnoot de prachtige couleur locale van het vissersdorp in beeld te brengen. Het verhaal is rijk aan vissers-idioom, doorspekt met de in die contreien gangbare tale Kanaäns. Tegelijkertijd fungeert Zeewijk in 'De heugling' ook als voorwerp van kunstbeschouwing – kunstenaars komen naar Zeewijk/Katwijk om de zee en het vissersleven te schilderen – en als historisch onderwerp voor de dagboeken die de heugling bijhoudt. Al met al een fraaie combinatie van geloof, kunst en geschied-schrijving à la Geert Mak in één broeierig en schilderachtig verhaal.

Website van Robert Haasnoot

12 januari 2005 | AV - Vanaf Lloyd Haft: "Wij [...] dringen iedere dag" naar Pieter Nouwen, "Lichtvaardigheid, leugenachtigheid, hoogmoed" tot en met "de sleutels" van Teunis Bunt en de "eerlijkheid" van Dirk Zwart, zo begint het redactioneel van Liter 35. Een kretologische ouverture, maar ook een die verwachtingen wekt. Verwachtingen die deels positief beantwoord worden en deels vraagtekens achterlaten.

Ik heb ditmaal Liter 35 zelf laten spreken en mij gelaafd aan de gedichten van Lloyd Haft en Koos Geerds. Lloyd Hafts 'Beluisteringen', die je resonanties op bijbellezingen zou kunnen noemen, zijn goede voorbeelden van hoe je mensen beter kunt leren lezen en luisteren. Ze zijn toegankelijk, brengen de lezer verder en stemmen tot nadenken. De cyclus 'Seizoen' van Koos Geerds is moeilijker en poëtischer van aard. De titel 'Seizoen' is bescheiden, want het gaat om vier seizoenen plus twee maanden. Het zijn gedichten over tijd en eeuwigheid, vergankelijkheid (de onvoltooide tijd van de rivier) en geloof.

Goed leesbaar is het gesprek tussen Gerda van de Haar en Benno Barnard over Joseph Brodsky, de Russisch-Joodse, later naar Amerika uitgeweken dichter. Het is, als gezegd, zeer leesbaar, maar wel voor de liefhebber en dus niet laagdrempelig, iets wat voor een literair tijdschrift geen schande is. Ik vond het geweldig. In het gesprek wordt diep ingegaan op religie als factor in Brodsky's werk en de rol die religie speelt in het wezen van Europa. Prachtig is ook Barnards vertaling van 'The Hawk's Cry in Autumn' (De herfstkreet van de havik).

Zeer interessant vond ik ook het gesprek tussen Dirk Zwart en Pieter Nouwen, die met zijn kritische boek over George W. Bush, 'De Pias van het Pentagon', opzien heeft gebaard. Dit boek hadden velen niet verwacht van de schrijver van 'Het negende uur' (1997). Nouwen zegt aan het eind van het gesprek: "Ik zal geen boek meer schrijven dat is gebonden aan de actualiteit." Toch is het geen boetedoening tegenover de recensenten. In dit interview spaart hij "Dubya" wederom niet. Lichtvaardig en leugenachtig noemt hij Bush Twee. De schrijver verzucht: "ik ben niet op de Amerikaanse manier wedergeboren." Nouwen onderbouwt zijn kritiek met verve. Het Amerikaanse amalgaam van politiek, bewapening, macht, pro-doodstraf, pro-life en christelijk geloof ("the political church") maakt hem misselijk. Ik walg met hem mee. Nu de heer Kamsteeg nog.

Tot zover had ik veel aardigheid in Liter 35. Zonder 'Onder het mes' (aflevering 7 alweer) en de daardoor opgeroepen 'Second Opinion' zou het bijna perfect zijn. Ik snap de opvoedkundige rubriek 'Onder het mes' niet. Afgewezen is afgewezen, terecht of onterecht. Ga jezelf als redacteur niet nog eens een keer zitten verdedigen. Net of er een luchtje aan zit van twijfel. Zit de auteur te wachten op een openbare correctie? Het is alsof de leraar de repetitie van 'Hendrik' als voorbeeld neemt om te laten zien hoe het niet moet. Lekker discreet. Hendrik is braaf maar hij doet nog veel fout. De meester legt alles uit, al maakt hij zelf zelden een proefwerk. Via "second and third opinions" verzanden we dan in een ongenoeglijk welles-nietes. Wie wordt hier wijzer van? Dat is de vraag.

www.chroom.net/liter