|
 |
| Weblog | Proza | Poëzie | Columns | Audio | Zoeken |
|
Weblog najaar 2005door Bert van Weenen & Alfred Valstar
|
6 december 2005 | Bert van Weenen - Dit jaar is het honderd jaar geleden dat Gerrit Achterberg werd geboren in Neerlangbroek; op 20 mei 1905 om precies te zijn. Uitgeverij Athenaeum – Polak & Van Gennep viert dit jubileum met de heruitgave van de historisch-kritische editie van Achterbergs werk (Constantijn Huygens Instituut, 2000) in een "volkseditie". Het is een schitterend product geworden, twee gebonden delen in cassette, in totaal meer dan duizend bladzijden hoogwaardige poëzie. Alleen is het eerste deel uitgevoerd in dundruk, het tweede deel niet, wat bij eerste aanblik een verkeerde indruk geeft van de kwantitatieve verhouding tussen de verzamelde gedichten in deel I en de nagelaten gedichten in deel II. Dat tweede deel had ook best in dundruk gemogen. In de Volkskrant publiceerde Piet Gerbrandy als opmaat voor de presentatie van dit boek op zaterdag 26 november een artikel waarin hij een evenwichtig beeld probeert te geven van Achterbergs werk en zijn betekenis voor de Nederlandse literatuur (Volkskrant, 25 november). Gerbrandy benadrukt vooral het obsessionele karakter van Achterbergs poëzie. Hij heeft het over "een zwart gat dat alles in zijn omgeving opslorpt". Maar een waarschuwing is daarbij op zijn plaats, want de gedichten van Gerrit Achterberg "zijn taalconstructies die op ingewikkelde wijze iets proberen te bewerkstelligen wat niet kan en waarvan ze zelf ook steeds laten zien dat het niet kan: aanwezig maken wat er niet is. Het gevolg is dat we niet alleen de Afwezige niet leren kennen, maar ook de dichter niet, want deze poëzie is zo gesloten als een steen". Toch gaat er van deze monomane, gesloten gedichten een fascinerende kracht uit, die steeds weer nieuwe lezers trekt. Hoe dat komt? Gerbrandy geeft een hint in de goede richting als hij het heeft over Achterbergs gedicht 'Osmose': "De dichter is [hier] een narcist, die bovendien onhandig formuleert. Dat geldt niet voor alle gedichten, hoewel zijn monomanie Achterberg dwingt steeds hetzelfde kunstje te vertonen op een net iets andere manier, wat op den duur onherroepelijk tot maakwerk leidt – een verwijt dat je bijvoorbeeld ook Faverey zou kunnen maken. Het beste werk is echter wreed en compromisloos, vooral ten opzichte van zichzelf." 'Alle gedichten' van Gerrit Achterberg is het ideale kerstcadeau voor liefhebbers van de Nederlandse poëzie. En voor mensen met een bredere geografische belangstelling heeft Uitgeverij Athenaeum Op een mat van gele veren van H.C. ten Berge in de aanbieding, met Ten Berges poëzievertalingen uit de periode 1968-2003. Ook zeer de moeite waard!
22 november 2005 | persbericht Liter - In december 2005 verschijnen de laatste twee Liter-edities van deze jaargang, in één pakket. Liter 39 is een bibliofiele uitgave, vormgegeven door Steven van der Gaauw, van een nieuwe gedichtenreeks in simultaan Hollands en Fries van Harmen Wind, getiteld 'Tot zwijgen / Ta swijen'. Liter 40 bevat een kort verhaal van Ingrid Glorie, poëzie van Koos Geerds, Nina Werkman en Lloyd Haft, een essay van Jan Fokkelman over Hanna's Lied (1 Samuël 2), notities van Louis Krüger bij het bijbelboek Matteüs, een essay van Peter Sierksma over geloof en werken van zanger-dichter Bob Dylan, een opmerkelijke aflevering van 'Betoverde herinnering' over de dit jaar overleden historicus Loe de Jong en nog veel meer anders en nieuws.
8 november 2005 | Bert van Weenen - Uitgeverij De Bezige Bij heeft een begin gemaakt met de uitgave van de brieven van Jan Wolkers. Het eerste deel heet 'Ach, Wim, wat is een vrouw?' en bevat brieven aan een jeugdvriend uit de periode vlak na de Tweede Wereldoorlog.
25 oktober 2005 | Bert van Weenen - In het nieuwste nummer van De Parelduiker publiceerde Joris van Casteren een boeiend artikel, deels interview, met Alexander Zwagerman. Zwagerman kwam midden jaren negentig met twee romans waarin religie een rol speelt: 'De Heilige Geest' en 'De weddenschap' (uit 1995 en '96; Van Casteren dateert de romans allebei een jaar te laat). Op een prettige manier beschrijft Van Casteren de ontstaansgeschiedenis van deze boeken, waarbij de spanningen tussen Alexander Zwagerman en zijn tien jaar oudere broer Joost veel aandacht krijgen. Uiteindelijk heeft Alexander Zwagerman maar besloten geen literair werk meer te schrijven. "Als je de hele tijd 'het broertje van' moet zijn, heb je er naar [na; BVW] verloop van tijd geen zin meer in," citeert Joris van Casteren uit het gesprek met de "teruggetreden" auteur. Alexander Zwagerman schrijft nu informatieve boekjes voor de Schiedamse drukkerij LS Communicatie. Wel jammer, vind ik zelf, maar zo gaan die dingen soms.
11 oktober 2005 | Bert van Weenen - Aanstaande zaterdag komen de leden van de auteursvereniging Schrijverscontact in Amersfoort bijeen om met elkaar te spreken over het progressief-katholieke culturele tijdschrift De Gemeenschap (1925-1941). De inleiding wordt verzorgd door Lex van de Haterd, die in 2004 over De Gemeenschap het boek 'Om hart en vurigheid' publiceerde (Uitgeverij In de Knipscheer, 352 blz.). Na de middagpauze is het woord aan romanschrijfster Greetje van den Berg en dichteres Ria Borkent. Voor meer informatie over doel en activiteiten van de vereniging Schrijverscontact kunt u zich in verbinding stellen met de secretaris, Jaap Zijlstra, telefoon 020-6251696.
4 oktober 2005 | Bert van Weenen - In augustus van dit jaar overleed de Groningse dichter en verhalerschrijver Ubbo-Derk Hakholt (ps. van Jan Derk Plenter). Collega Hans Kilian typeert hem in een column als een van de grootste veelschrijvers die Nederland en Vlaanderen ooit bezaten. Hakholt promoveerde in 1953 in de theologie en was een tijd predikant, maar ook docent cultuur-geschiedenis, reisleider en zo nog wat functies.
27 september 2005 | Bert van Weenen - Gerrit Krol krijgt een eredoctoraat. Op donderdag 20 oktober kent de Vrije Universiteit deze titel toe aan Krol vanwege zijn ruime belangstelling voor allerlei wetenschapsgebieden en voor de relatie tussen wetenschap en literatuur. Op de dag erna, vrijdag 21 oktober, wordt Gerrit Krol geëerd met een gevarieerd symposium over zijn literaire werk. Dit symposium duurt van 10.00 tot 17.15 uur. Eén van de sprekers is Tom van Deel, universitair docent Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Hij zal met name ingaan op de religieuze aspecten van Krols qua stijl en compositie zo bijzondere boeken. De kosten voor het Krol-symposium bedragen € 25 (met lunch erbij € 40) en belangstellenden kunnen zich aanmelden via de VU-site.
13 september 2005 | Bert van Weenen - Vandaag heb ik het lijstje met mijn Meander-recensies bijgewerkt. Inmiddels zijn dat er al aardig wat: ruim 40 besprekingen in de zes jaar dat ik nu voor Meander schrijf. Daaronder zijn ook recensies van poëzie uit christelijke hoek:
Afgelopen zondag verscheen in genoemd e-zine mijn nieuwste recensie, over 'Blindegang ster' van Maarten Doorman.
6 september 2005 | Bert van Weenen - Op de site van Zinweb plaatste Willem van der Meiden een mooi in memoriam over Marten Toonder die op 27 juli jongstleden overleed. "Als je het complete oeuvre van Marten Toonder combineert met dat van Annie M.G. Schmidt, heb je een tijdspiegel van Nederland in de jaren 1950-1980, waar geen handboek tegenop kan," stelt Van der Meiden in zijn pittige stukje, getiteld 'Leuke heiden'. En hij vervolgt: "In de 177 verhalen waarin heer Bommel de boventoon voert, komt – ook dat kan een verademing zijn – gevestigde godsdienstigheid nauwelijks voor. Onder de notabelen van Rommeldam zoekt men vergeefs naar pastoor en dominee. Wel spelen magie, hekserij en allerlei vormen van animisme een grote rol – er is dus bij Toonder wel degelijk meer tussen hemel en aarde." Van der Meiden eindigt zijn column met een typering van Marten Toonders meest "christelijke" verhaal: 'De Grote Onthaler' uit 1977.
9 augustus 2005 | Bert van Weenen - Weblogs worden de afgelopen maanden alsmaar populairder. Op donderdag 4 augustus zond het NOS Journaal een korte reportage uit van Gerri Eickhof over dit onderwerp. Het aantal weblogs – dikwijls aangegeven als "blogs" – loopt inmiddels in de honderduizenden. Opmerkelijk voor Nederland is, dat de meeste blogs een individueel karakter hebben, echte dagboeken dus, met heel veel dagelijkse beslommeringen en alledaags lief en leed. Zomaar halsoverkop verliefd of is oma ernstig ziek? Schrijf er meteen maar een stukje over op internet. (Ook handig voor als je niet op een begrafenis kunt zijn.) Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de bedrijfsweblogs uit Amerika en de propagandaweblogs uit Zuid-Korea. In Nederland is het "bloggen" vooral gericht op vrienden en kennissen, concludeert het NOS Journaal. Dat verklaart voor een groot deel de weblog-hype van dit moment, denk ik, een hype die in dezelfde lijn ligt als msn'en en sms'en: 24 uur per dag contact met al je vrienden. Maar er zijn natuurlijk ook weblogs die een specifiek, meer algemeen onderwerp hebben – zoals Chroom Digitaal 2000 het religieuze deel van de Nederlandse literatuur – en die een breder publiek als doelgroep willen aanspreken. Zullen die in de zondvloed van weblogs die nu de digitale wereld binnenstroomt, herkenbaar en vindbaar blijven? Of dreigt ook hier – net als op tv – de beruchte "information overload"?
|
||||||||||
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
Chroom Digitaal: online vraagbaak voor religieuze en christelijke literatuur |
