Weblog januari 2002

Chroom Digitaal Weblogarchief

door Bert van Weenen

29 januari 2002. De Belgische schrijver Patrick Lateur (1949) publiceerde tot nog toe een handvol religieuze dichtbundels. "In zijn poëzie peilt Patrick Lateur naar het wezen van de evangelische inspiratie en naar authentieke belevingen ervan," staat er nu te lezen op zijn site: www.patricklateur.be. Op Lateurs nieuwe site kun je informatie vinden over zijn dichtbundels, artikelen en redactionele werk. Bij dit laatste komt onder meer de redactie van de Verzamelde Gedichten van Anton van Wilderode (1918-1998) aan bod. Ook een agenda met geplande optredens van de schrijver ontbreekt niet, wat van deze site een mooie en complete auteurssite maakt. Patrick Lateurs website is bedacht en vormgegeven door Erwin Taets en zeker een bezoekje waard.

26 januari 2002. "Zolang de christelijke godsdienst een levende onderneming blijft, zullen fantasie en verbeelding bij de identificatie van Jezus betrokken blijven." Dit schrijft prof.dr. Hermann Häring in zijn korte inleiding bij het werk van Edward Schillebeeckx, opgenomen in de congresbundel 'Jezus, een eigentijds verhaal' (Meinema, Zoetermeer 2001). Het congres werd in november 1999 gehouden ter gelegenheid van Schillebeeckx' 85e verjaardag. (Vreemd trouwens, dat die bundel zo lang op zich heeft laten wachten.) De insteek van het congres was: de hedendaagse culturele belangstelling voor het verhaal van Jezus. Hoewel de flaptekst ook rept van "schrijvers" en "literatuur", zijn de teksten in het boek beperkt tot:

1. moderne kunst (Marcel Barnard)
2. speelfilms (Sylvain De Bleeckere)
3. popmuziek (Peter Sierksma)

Wat mij opviel in het artikel van Marcel Barnard, kerkelijk hoogleraar liturgiek in Utrecht, is dat hij uitgaat van de thematiek in het werk. "Als ik spreek over een christelijk antwoord op Jezus, is het mij niet te doen om de vraag of de kunstenaar wel of niet gelovig is," stelt Barnard. "Het gaat om zijn werk en of dat een gelovige taal spreekt." Eenzelfde visie op christelijke kunst als bij Chroom Digitaal 2000 dus: christelijke kunst is die kunst waarin christelijke thema's centraal staan.

Sylvain De Bleeckere wijst in zijn lezing over Jezus in de film op een ontwikkeling van "natuurgetrouwe" Jezusfilms naar films met Jezusfiguren. In dit laatste type film fungeert Jezus als de religieuze bron van concrete geloofsbeelden. Als voorbeeld noemt De Bleeckere Breaking the Waves (1996) van Lars von Trier en het contro-versiële Dogma (1999) van Kevin Smith. Op literair gebied zou je kunnen denken aan Michele Ondei's roman 'Mensenzoon' (1989) en zijn nog ongepubliceerde filmnovelle 'De Figurant van Gene Zijde'.

In de popmuziek, zo betoogt IKON-redacteur Peter Sierksma, kun je Jezus tegenkomen als boegbeeld van de verwerpelijke burgerlijke cultuur die ver afstaat van het oorspronkelijke christendom. Maar deze kritiek is ook: zoeken naar de echte Jezus! Drie opmerkelijke voorbeelden die Sierksma noemt zijn de Manic Street Preachers ('Crucifix kiss'), Ash ('Jesus says') en Joy Division ('Wilderness'). Toevallig – maar wat is toeval – drie van mijn favoriete bands. Ook Depeche Mode ('Blasfemous rumours') had Peter Sierksma in dit rijtje reli-pop kunnen noemen. En The The, met 'Armageddon days are here (again)', uit 1989 nota bene:

They're 5 miles high as the crow flies,
leavin' vapour trails against a blood red sky.
Movin' in from the East, toward the West,
with Balaclava helmets over their heads... yes!

But if you think that Jesus Christ is coming,
Honey, you've got another thing coming.
If he ever finds out who's hi-jacked his name,
He'll cut out his heart, & turn in his grave.

Islam is rising.
The Christians mobilising.
The world is on its elbows & knees.
It's forgotten the message & worships the creeds.

(...)

If the real Jesus Christ were to stand up today,
He'd be gunned down cold by the C.I.A.
Oh, the lights that now burn brightest behind stained glass,
Will cast the darkest shadows upon the human heart.

But GOD didn't build himself that throne.
GOD doesn't live in Israel or Rome.
GOD doesn't belong to the "yankee dollar".
GOD doesn't plant the bombs for Hezbollah.

GOD doesn't even go to church.
And GOD won't send us down to Allah to burn.
No, GOD will remind us what we already know,
That the human race is about to reap what it's sown.

Een indringend protest tegen elke vorm van godsdienstig fanatisme, dit schitterende nummer van The The.

In elk geval is alle aandacht voor Jezus, zo zegt Hermann Häring, positief. "Voor geloof en theologie is dat een goed teken, want zij bestaan niet omwille van zichzelf. Datgene dat aan het kerkelijk handelen uiteindelijk een christelijke betekenis geeft, is niets anders dan de herinnering aan en de navolging van Jezus Christus." Daar is geen woord Latijn bij, lijkt mij. Je zou het ook met een moderne slogan kunnen zeggen: What Would Jesus Do. Het gaat om christelijk gedrag, geïnspireerd door de bijna twee millennia oude verhalen van Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes.

22 januari 2002. Ondanks de lof van recensenten voor het mooie initiatief van De Groot Goudriaan stopt de uitgever met het herdrukken van klassieke christelijke romans. Waarmee de christelijke literatuur voor 80-90% terugvalt op uitgeverij Boekencentrum in Zoetermeer (hun imprint Mozaïek). Heel erg jammer, zoals ook Hans Werkman schrijft in zijn literatuurcolumn in het Nederlands Dagblad van 18 januari jongstleden.

5 januari 2002. Uit het dagblad Trouw van afgelopen donderdag:

1 januari 2002. Hoe heeft de christelijke literatuur zich gehouden in het afgelopen jaar? Zijn er dichtbundels verschenen die de Tand des Tijds kunnen doorstaan? En welke religieuze romans waren in 2001 spraakmakend? Als u benieuwd bent naar het antwoord op deze vragen, lees dan het jaarverslag 2001, geschreven door webredacteur Bert van Weenen.

Reacties: Menno van der Beek, Teunis Bunt, Peter Blokhuis, Pim Heuvel, Bert Dicou en Alfred Valstar.

1 januari 2002. Veel belangstelling was er de afgelopen weken voor de kerstgedichten op deze site. Maar liefst 30.000 mensen bezochten de online verzameling met werk van bekende en minder bekende dichters die zich lieten inspireren door de geboorte van Jezus Christus in Bethlehem.

In de weblog van december: Themanummer van het tijdschrift Liter over de Psalmen; 'Onbijbels dagboek' van Paul Saraber, Boeli van Leeuwen, literatuur als een geslaagde afbeelding van iemands ziel in taal; Oneway.nl neemt Refotrefpunt.nl over; succes van 'De ontdekking van de hemel'; nieuwe website CV·Koers; Rutger Kopland over Gerrit Achterberg.